Tiền tệ trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4

ICO là kết quả tự nhiên của việc điện thay thế cho dầu, là một nguồn năng lượng thúc đẩy năng suất của nền kinh tế thế giới.

Tiền tệ trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4

Tiền tệ là gì? Một quan điểm về tiền tệ cho rằng nó là một phần rất lớn của các hoạt động kinh tế được lưu trữ. Tiền tệ có thể được dùng để lưu trữ các hoạt động đó, tạo ra các hoạt động đó, giao dịch các hoạt động đó. Đồng đô-la Mỹ, trong chưa đầy một thế kỷ, đã trở thành khuôn mẫu cho tất cả những điều trên. Nhưng việc đó đã diễn ra như thế nào, và điều gì có thể xảy ra khi chúng ta tiến vào cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4?

Điện đã thay thế cho dầu như một thứ không thể thiếu trong sản xuất. Và như thế, tiền mã hóa là một cách thể hiện của “điện token hóa”, cũng giống như “đô-la dầu” (petro dollar) là một cách thể hiện của “dầu token hóa”, làm nền tảng và tạo điều kiện cho các hoạt động kinh tế trên thế giới cũng như sự hình thành, lưu trữ hay trao đổi các giá trị.

Sẽ rất hữu ích khi chúng ta hiểu được mình đạt đến vị thế hiện nay như thế nào. Sự thống trị của đồng đô-la Mỹ ngày nay so với các đơn vị tiền tệ khác là một điều bất thường. Trong hơn 99% chiều dài lịch sử nhân loại, các nên văn hóa, các ngôn ngữ và các nền kinh tế liên kết những yếu tố đó đều không hề có sự đồng nhất – nói cách khác, có rất nhiều nền kinh tế khác nhau, được phân chia thành nhiều nhóm và phi tập trung hóa. Chúng ta đang trải qua một hiện tượng đảo chiều về lại giá trị trung bình của nhiều nền kinh tế liên kết với nhau, được xây dựng xung quanh các cộng đồng có cùng mối quan tâm, với điện năng là gốc rễ và các phần mềm là yếu tố hỗ trợ.

Đồng đô-la Mỹ đã chiếm ưu thế trong khoảng 74 năm (28 năm được đại diện bởi vàng và 46 năm được đại diện bởi dầu); thật ra khoảng thời gian này chỉ như một cái chớp mắt, tương đương 0,0012% trong 6 triệu năm lịch sử nhân loại.

Điều đó đã xảy ra như thế nào? Năm 1944, vào tàn cuộc của Thế Chiến thứ II, các nền kinh tế lớn trên thế giới bị tàn phá nghiêm trọng.

Đại diện các quốc gia tập trung tại Bretton Woods để “khởi động lại nền kinh tế thế giới”. Một phần trong nỗ lực này bao gồm việc xây dựng một hệ thống tiền tệ phối hợp chặt chẽ với nhau – đồng đô-la Mỹ được chọn làm giá trị tham chiếu, và niềm tin đặt vào đồng tiền tham chiếu này được tạo ra bằng cách định giá 1 ounce vàng (khoảng 8,3 chỉ) bằng 35 đô-la. Vàng là một thứ dễ được tin tưởng (giống như Bitcoin ngày nay là một khuôn mẫu tham chiếu trong thế giới tiền mã hóa) – vàng là một loại hàng hóa khan hiếm và có độ bền cao. Bất kỳ ai cũng có thể đổi đô-la để lấy vàng tại Cục Dự trữ Liên bang với mức giá cố định đó, nếu họ muốn nắm giữ một thứ vật chất mà họ có thể tin tưởng. Mô hình này kéo dài suốt 27 năm, cho đến năm 1971.

Khi các nền kinh tế hiện đại phát triển sau Thế Chiến thứ II, mô hình kinh tế này đã đẩy mạnh sự chuyển đổi (mà hóa ra chỉ là tạm thời) hướng đến tập trung hóa – được thúc đẩy bởi “cuộc cách mạng công nghiệp dựa trên dầu mỏ”. Nguồn vốn tập trung, hỗ trợ những phương thức hoạt động kinh doanh “mới” xoay quanh các dây chuyền lắp ráp và chuyên môn hóa lao động, đã tạo ra lợi nhuận kinh tế tối đa cho những người kiểm soát nguồn vốn và các tài sản vốn “tập trung”. Con người trở thành một dạng hàng hóa theo quy mô lớn, và suốt 74 năm qua, họ bị gắn chặt vào một cỗ máy sản xuất giống như những chú chuột hamster chạy trên các bánh xe trong lồng.

Qua những thập niên đó, sự bùng nổ của các hoạt động kinh tế đã phá vỡ cơ chế “bản vị vàng” trong vai trò là một mô hình tiền tệ khả thi. Khi các nền kinh tế tăng trưởng, tổng tài sản được lưu trữ trên danh nghĩa “đô-la Mỹ” đã vượt xa số vàng sẵn có để đại diện cho nó. Rồi một ngày nọ, khi mọi người đem “năng suất được lưu trữ bằng đô-la Mỹ” đổi lấy vàng với mức giá cố định 35 đô-la/1 ounce, thì lại không có đủ vàng để đổi – vì vậy thế giới cần phải có một hệ thống mới; một hệ thống phản ánh mô hình kinh tế mới, trong đó năng suất và phương thức lưu trữ giá trị được dựa trên dầu khí.

Khi gốc rễ của sự tăng trưởng kinh tế chuyển sang dầu, cùng với việc các cường quốc phương Tây bắt buộc mọi người sử dụng đồng đô-la làm cơ chế trao đổi, “đô-la dầu” đã thay thế cho “đô-la vàng” và trở thành nhân tố mang đến sự ổn định kinh tế.

Vậy chúng ta đang hướng đến đâu? Tôi thừa nhận rằng Bitcoin, được cho là một đại diện của vàng trong kỷ nguyên của năng lượng điện, đã trở thành một khuôn mẫu tham chiếu, và ICO là đại diện được tín nhiệm cho tiền tệ trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

Lúc đầu, ICO là một ý tưởng có vẻ khá điên rồ đối với tôi. Tôi tự nhủ rằng: “Việc này giống như bước vào một sòng bạc và mua một miếng chip để đánh bạc, hy vọng sau này ai đó sẽ trả nhiều tiền hơn cho miếng chip đó”. Nhưng các ICO vẫn tiếp tục diễn ra, và tôi phải kiểm tra lại những giả định của mình.

Những gì tôi kết luận được là mô hình năng suất kinh tế của thế giới ĐÃ thay đổi, và các ICO là hiện thân của sự thay đổi đó. Tiền tệ, được định nghĩa là “đơn vị trao đổi giá trị”, đang đứng trước một hiện thực mới. Một hiện thực mà điện quan trọng hơn dầu về năng suất cận biên, một hiện thực mà cấu trúc công việc, xã hội loài người và chính loài người đang được cải cách, và theo một cách nào đó, tất cả đang quay trở lại một chuẩn mực đã tồn tại hàng triệu năm nay.

Sự chuyển dịch sang đô-la dầu và khoảng thời gian 44 năm nó đóng vai trò một đồng tiền chiếm ưu thế trên thế giới là sự phản ánh của một kỷ nguyên ngắn ngủi, khi dầu trở nên quan trọng hơn vàng trong vai trò một đơn vị trao đổi giá trị. Khoảnh khắc ngắn ngủi đó, được thúc đẩy bởi “cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 2”, có thể chỉ là một ngoại lệ chứ không phải một bước chuyển dịch vĩnh viễn để đi đến thế giới kinh tế “tập trung”.

Chúng ta đang ở một kỷ nguyên mới, một kỷ nguyên mà các phân tử điện “hoàn thiện” tính “phi tập trung” của những cộng đồng người và các hành vi kinh tế trong suốt 99,9988% lịch sử của 6 triệu năm con người tồn tại. ICO đại diện cho giai đoạn đầu tiên hướng tới việc các hệ thống của thế giới đang bắt kịp hiện thực đó.

Chúng ta đã đi đến một thời điểm, mà về phía cá nhân tôi, nếu buộc phải lựa chọn giữa việc cắt giảm dầu hay điện trong cuộc sống hàng ngày, tôi sẽ rất dễ dàng quyết định. Tôi sẽ bỏ dầu, bởi vì công việc của tôi chủ yếu dựa vào điện. Sự chuyển đổi này đã thực sự diễn ra với “các nền kinh tế lớn” và được phản ánh qua nguồn vốn hóa thị trường khổng lồ của các công ty đang thay đổi cuộc chơi, ví dụ như cổ phiếu của nhóm FAANG (FB, AAPL, AMZN, NFLX, GOOG), trong đó tất cả các doanh nghiệp này (Facebook, Apple, Amazon, Netflix, Google) phần lớn đều dựa vào điện.

Việc trao đổi giá trị trong kỷ nguyên kỹ thuật số đã được định nghĩa lại. Điều thú vị là các chỉ số để quản lý và định giá cổ phiếu thường cũng đang phát triển, đặc biệt đối với kiểu doanh nghiệp kể trên – các doanh nghiệp được vận hành bởi các phân tử điện lưu thông trong mạng lưới liên kết, cùng với yếu tố “cộng đồng”.

Token có phải là một phiên bản nâng cấp của cổ phiếu thường?

Vào những năm 1980, chỉ số định giá những cổ phiếu được niêm yết công khai chủ yếu xoay quanh hệ số P/E (Price to Earning – hệ số giá trên lợi nhuận). Khi các công ty công nghệ tăng trưởng mạnh nổi lên như một “thế lực” mới, chỉ số định giá đã thay đổi thành tỷ số P/E điều chỉnh theo tốc độ tăng trưởng; hay còn gọi là “tỷ số PEG” (Price/Earnings to Growth ratio). Kể từ đó, các chính sách chiết khấu cho phép các công ty liệt kê vốn sở hữu mà không cần lợi nhuận, và các chỉ số chuyển đổi thành hệ số P/S (Price to Sales – hệ số giá trên doanh số) hoặc những chỉ số khác, chẳng hạn như cơ sở người dùng và mức độ gắn kết. Đồng thời, khái niệm quản trị cũng phát triển, cho phép các công ty có cộng đồng lớn hoặc hiệu ứng mạng lưới mạnh mẽ được phát hành các cổ phiếu “loại B, không có quyền biểu quyết”. Như vậy, một “cổ phiếu thường” đại diện cho một cộng đồng và mức độ sử dụng sản phẩm của họ, chẳng hạn như cộng đồng Snapchat, KHÔNG có thu nhập và KHÔNG có quyền biểu quyết gọi là gì? Ừm, nghe có vẻ rất giống một token phải không?

ICO và/hoặc token chỉ đơn giản là biểu hiện của sự liên kết kinh tế với một cộng đồng có cùng mối quan tâm – bất kể mối quan tâm đó là gì. Hàng ngàn ICO đã ra đời trong “kỷ nguyên mới” này, khi phần mềm và Internet kết hợp để tạo thành một cơ cấu P2P (peer-to-peer, mạng ngang hàng), nơi mà những cá thể riêng biệt có cùng mối quan tâm có thể xuất hiện trên nền tảng kỹ thuật số toàn cầu và kết nối với nhau trên thế giới mạng.

Chúng ta đang “quay lại tương lai”, thông qua việc công nghệ Blockchain mở khóa “chủ nghĩa bộ lạc” (và cùng với điều đó là những phương thức trao đổi giá trị đồng thời nhưng không đồng nhất giữa các cộng đồng) mà chúng ta đã thực hiện xuyên suốt toàn bộ lịch sử loài người trong một thế giới phi tập trung.

Leave a comment